Ποιοι είμαστε;

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ‘‘ΕΛΙΚΩΝ’’

Τι είναι, τι επιδιώκει;

Ο πολιτιστικός, μη κερδοσκοπικός σύλλογος ‘‘ΕΛΙΚΩΝ’’ ιδρύθηκε πρόσφατα στη Βοιωτία από μια ομάδα ανθρώπων που η αγάπη για τον τόπο, την ιστορία του και το μέλλον του τους ώθησε να ενώσουν τις δυνάμεις για να συμβάλλουν όπως αναφέρεται και στο καταστατικό του συλλόγου:

– Στη διαμόρφωση και συνειδητοποίηση της εθνικής πολιτιστικής ταυτότητας, των παραδόσεων και των ελληνικών εθίμων.

– Στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς μέσα από προγράμματα σε αρχαιολογικούς χώρους και  μουσεία της Βοιωτίας αλλά και της Ελλάδας γενικότερα.

– Στην υποστήριξη και συμβολή με κάθε μέσον σε ενέργειες που θα βελτιώσουν το περιβάλλον οικισμών και υπαίθρου και θα αποτρέπουν κάθε είδους καταστροφές, παραποιήσεις, και αλλοιώσεις του περιβάλλοντος αυτού, με τη διοργάνωση διαλέξεων, σεμιναρίων, φιλοσοφικών συμποσίων κλπ για την ανάδειξη των παραπάνω στόχων.

Η Βοιωτία είναι τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια, ένα ατέλειωτο εργαστήρι μύθων και θρύλων. Συντηρεί, ακόμα και σήμερα, μνήμες ενός χαμένου παρελθόντος στη σκόνη περασμένων αιώνων. Ακόμα και το όνομά της, όπως θρυλείται, παραπέμπει στον αστερισμό του Βοώτη, τη διάταξη των πλανητών του οποίου απεικόνιζαν με ακρίβεια οι εφτά αρχαιότερες πόλεις της, ακριβώς όπως οι αρχαιότερες πόλεις της Αιγύπτου ήταν επίγειος καθρέφτης του αστερισμού του Ωρίωνα.

Δύο από τα βουνά της, ο Ελικών και ο Παρνασσός είναι δεμένα με προϊστορικά και μυθολογικά στοιχεία που αποτελούν τον κορμό της εικόνας που έχουμε για τον τότε κόσμο. Στους πρόποδες του Παρνασσού, στον Πανοπέα (σημερινό Άγιο Βλάσιο), εμφανίστηκαν ο Δευκαλίων και η Πύρρα έπειτα από έναν τρομερό κατακλυσμό και άρχισαν να δημιουργούν τη νέα φυλή που θα κατοικούσε τη γη. Στον Ελικώνα κατοικούσαν οι εννέα Μούσες, προστάτης των οποίων ήταν ο ‘Ελικώνιος’ Απόλλων και ανάμεσα στα δύο αυτά βουνά απλώνονταν οι δρόμοι (υπέργειοι και υπόγειοι) που οδηγούσαν στο θρυλικό Μαντείο των Δελφών.

Με το θάνατο του αρχαίου κόσμου πολλά από τα μνημεία και μαντεία χάθηκαν ή καταστράφηκαν. Ωστόσο, η αρχαιολογική σκαπάνη, το μεράκι και το πάθος κάποιων ανθρώπων, έφεραν τις τελευταίες δεκαετίες στο φως σημαντικότατα ευρήματα επιβεβαιώνοντας θρύλους και μύθους.

Σταχυολογούμε μερικά από τα σημαντικά σημεία της Βοιωτίας και της ευρύτερης περιοχής αρχαιολογικού ενδιαφέροντος που θα μπορούσαν και θα έπρεπε να αναδειχτούν και να αξιοποιηθούν.

–         Άβαι, σημερινός Έξαρχος, με σημαντικό μαντείο και ευρήματα που κοσμούν το Μουσείο της Χαιρώνειας.

–         Ορχομενός ή Αδαμαντίς. Η πόλη όπου βασίλεψε ο θρυλικός βασιλιάς Αθάμας, για τον οποίο έγραψαν τις ομώνυμες και –δυστυχώς- χαμένες τραγωδίες τους ο Αισχύλος και ο Σοφοκλής. Επίγονός του ο Μινύας, που έδωσε στον Ορχομενό τεράστια αίγλη. Τρεις είναι –κατά τον Όμηρο- οι πολύχρυσες πόλεις. Ίλιον, Μυκήναι, Ορχομενός. Τα αρχαιολογικά ευρήματα του Ορχομενού είναι απαράμιλλα.

–         Αλαί, λιμάνι των Μινύων, κοντά στο σημερινό Θεολόγο, με καταπληκτικά αρχαιολογικά ευρήματα.

–         Αλίαρτος, τόπος εύρεσης πολλών αρχαίων νομισμάτων, αρκετά από τα οποία κοσμούν το Βρετανικό Μουσείο.

–         Αμφιαράειο Ωρωπού, ονειρομαντείο και θεραπευτήριο.

–         Άσκρη, στην οποία δεσπόζει αρχαίος πύργος.

–         Αταλάντη, όνομα με το οποίο αποκαλούσαν τη θρυλική Ατλαντίδα οι αρχαίοι μας πρόγονοι που διατηρούσαν  μνήμες της παντοδυναμίας της πριν τη καταστροφή της (Πλάτων, Συμπόσιο)

–         Αυλίδα, ευρήματα της οποίας εκτίθενται στο Μουσείο της Θήβας.

–         Γλας, η αρχαία Άρνη, κοντά στο σημερινό Κάστρο, με ακρόπολη επταπλάσια των Μυκηνών και δεκαπλάσια της Τίρυνθας. Τα κυκλώπεια τείχη του Γλα στέκονται αγέρωχα ακόμα και σήμερα.

–         Αμβρυσσός, κοντά στο σημερινό Δίστομο, όπου σώζονται ερείπια αρχαίας ακρόπολης. Στην ευρύτερη περιοχή, όπως και στην περιοχή του Μαντείου του Τροφώνιου, στη Λιβαδειά. πραγματοποίησαν εκτεταμένες και μυστικές υπόγειες έρευνες οι Ναζί στη διάρκεια της κατοχής.

–         Ελευθεραί, το σημερινό χωρίο Ερυθραί, τόπος γέννησης του Διονύσου με μεγαλόπρεπο ναό. Ακόμα σώζεται ακέραια η ακρόπολη (σημερινό Γυφτόκαστρο), στα σύνορα με την Αττική.

–         Κοιλάδα των Μουσών, τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και μοναδικής ενέργειας.

–         Θεσπιαί, αρχαία πόλη με σημαντικά ευρήματα που στεγάζονται στο Μουσείο της Θήβας.

–         Θήβα. Είναι ολόκληρη ένας τεράστιος αρχαιολογικός τόπος, ένα υπαίθριο μουσείο με ιστορία που χάνεται στην αχλή της προϊστορίας και πολυσχιδή επίδραση στον ελλαδικό χώρο. Ο Θηβαϊκός Κύκλος ενέπνευσε τραγωδούς και ποιητές και το μουσείο της στεγάζει όσα ευρήματα γλίτωσαν από την καταστροφή και από την αδηφάγο μανία των αρχαιοκάπηλων.

–         Θίσβη, με αρχαιολογικό χώρο ελάχιστα γνωστό και αναξιοποίητο.

–         Αρχαία Κορώνη, στην οποία ανήκαν πιθανότατα  τα ερείπια πολυγωνικού τείχους που βρίσκεται κοντά στη σημερινή Μαμούρα.

–         Κωπαΐδα, η σημερινή πεδιάδα. Παλιά λίμνη την οποία πρώτοι αποξήραναν οι Μινύες με άγνωστα μέσα. Κατάλοιπα των έργων τους σώζονται ακόμα.

–         Λιβαδειά, η αρχαία Μίδεια. Το μαντείο του Τροφώνιου υπήρξε ένα από τα σπουδαιότερα μαντεία του ελλαδικού χώρου και οι περίφημες πηγές της Λήθης και της Μνημοσύνης που βρίσκονταν στο Τροφώνιο άλσος δίνουν ζωή ακόμα και σήμερα στην Έρκυνα.

–         Πανοπεύς, σήμερα Άγιος Βλάσιος, με εντυπωσιακά κυκλώπεια τείχη και ακρόπολη σε πολύ καλή κατάσταση. Ιδιαίτερος ενεργειακός τόπος περιβεβλημένος με αρχαίους και νεώτερους θρύλους.

–         Τανάγρα, με αναφορές από τον Όμηρο ακόμα. Ευρήματα της Ταναγραϊκής μυκηναϊκής περιόδου βρίσκονται στο Μουσείο Θήβας.

–         Χαιρώνεια. Πατρίδα του μεγάλου ηθικοπλαστικού φιλοσόφου Πλούταρχου, ιερέα του Μαντείου των Δελφών. Η ιστορία της εκτείνεται από την απώτερη αρχαιότητα ως την περίφημη Μάχη της Χαιρώνειας, που σήμανε την κυριαρχία των μακεδόνων των Φιλίππου και του Αλέξανδρου στον ελλαδικό χώρο.

Αυτά είναι μερικά –και όχι κατ’ ανάγκη τα σημαντικότερα- μέρη αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στη Βοιωτία και την ευρύτερη περιοχή.  Αξίζει ο κόπος να ερευνηθούν περαιτέρω, να αναδειχθούν και  να αξιοποιηθούν.

Το ΔΣ του συλλόγου ΕΛΙΚΩΝ.